Er staat een grote hervorming van de Europese landbouw op het getouw, voor de periode 2013-2020 stelde de Europese landbouwcommissaris Ciolos zijn plannen voor. Maar zijn voorstellen voor een vergroening van de landbouw schieten op vele vlakken tekort. Er zitten enkele aparte hoofdstukken over de korte keten in zijn plan, maar welk belang en budget gaan die krijgen?

Iedereen schiet met scherp op de Roemeen Dacian Ciolos. Zijn voorstellen beogen het koppelen van toekomstige subsidies voor boeren aan de milieuinspanningen die ze leveren. Bijvoorbeeld zullen bedrijven minstens drie gewassen moeten telen, een manier om biodiversiteit na te streven. Ze zullen ook minstens 7% van hun land moeten reserveren voor grachten, bomenrijen, kanten en andere landschapselementen. De totale bedragen voor bedrijfssteun krijgen een plafond van 300.000 € om de buitensporige voordelen voor de grootste bedrijven in te dammen. Jonge boeren krijgen een sterk verhoogde subsidiëring. En zelfs kleine boeren met maximaal 3 hectare, zouden een vast jaarlijks bedrag kunnen krijgen van 500 tot 1000 € zonder er extra administratie voor de moeten doen. So far so good.

De FOODSOVcap, het Europees Netwerk voor Voedselsoevereiniteit waartoe Voedselteams behoort, mist substantiële voordelen voor duurzame familiebedrijven. Irmi Salzer van de Europese Via Campesina: “maatregelen die stabiele en faire voedselprijzen zou introduceren zitten niet bij de voorstellen en de speculatie op voeding wordt ongemoeid gelaten. Ook met de voorgestelde hervorming is de EU-aanpak in het voordeel van exporterende bedrijven, industriële landbouw en supermarkten. Het plan biedt geen uitzicht op een uitweg uit de landbouwcrisis en milieudreiging.”

Alexandra Strickner van het Europese Attac Netwerk zegt het zo: “ Europa kiest voor een 'businnes as usual' politiek, in plaats van te erkennen dat de niet-gereguleerde landbouwmarkten een ramp zijn. Er zouden maatregelen moeten komen om de productievolumes te organiseren en om mechanismen voor eerlijke prijzen in te stellen. Pas dan zouden boeren, arbeiders in de landbouw en consumenten hun positie verstevigd zien in hun onderhandelingen over de verdeling van winsten die nu gaan naar speculanten, de voedselindustrie en supermarkten”

Het volledige persbericht van de FOODSOVcap van 12 oktober '11 lees je in de eerste bijlage.

De Europese Koepel van NGO's, CONCORD, van haar kant hekelt het feit dat Europa geen rekening wil houden met de negatieve impact van haar dumpingpraktijken op boeren en landen in het Zuiden. Ook voor hen is de beheersing van de productievolumes essentieel, maar op dat vlak geeft Europa niet thuis. Een van de andere ongerijmdheden, nog volgens CONCORD, is dat er geen perspectief is op een vermindering van de import van dierenvoeding, bijvoorbeeld in de vorm van soja. Op die manier is onze voeding verantwoordelijk voor de ontbossing en ontwrichting van rurale gemeenschappen. Hun verklaring lees je in de tweede bijlage.

De korte keten

Artikel 49 van de voorliggende tekst vermeld steun aan vormen van samenwerking voor pilootprojecten inzake commercialisering van technieken en praktijken, aan de co-operatie tussen kleine bedrijven voor gezamenlijke werkplaatsen en hulpmiddelen, voor de promotie van activiteiten in een lokale context en met betrekking tot de korte keten, voor de ontwikkeling van lokale strategieën die één of meerdere van de EU prioriteiten aanpakt.

In het artikel 14 is ook sprake van steun aan adviessystemen, boerderij beheersing, het opzetten van producentengroepen, het ontwikkelen van kwaliteitsystemen (labels) enzovoort.

De uitvoering van de maatregelen zal sterk afhangen van de mate waarin lidstaten er zelf willen in investeren. De landen en het Europees Parlement krijgen nu de kans om de voorstellen te verfijnen om zo tot finale richtlijnen te komen. 

Wij adviseren alvast een zeer duidelijke doelstelling over te behalen resultaten tegen 2020, ondermeer een streefdoel met betrekking tot het aandeel korte keten producenten. In Vlaanderen  wordt die groep geschat op een ruime 1000 boeren. Met hoeveel kunnen we dit aantal laten groeien tegen 2020? Welke logistieke oplossingen vinden we voor de beperkte beschikbaarheid van verse regionale voeding in Vlaanderen? Hoe organiseren we de betere toegang voor startende en jonge boeren tot grond, water en zaad?

Anders gezegd is de inzet: vind Voedselteams binnen tien jaar nog voldoende boeren voor zijn groeiend aantal teams? Vinden gemeenten dan nog genoeg boeren uit de streek om hun boerenmarkten te bevolken?

Nog anders: worden de schaalnadelen voor kleine bedrijven gecompenseerd en krijgt hun keuze voor een lokale en duurzame afzet de duidelijke voorkeur van Europa? 

Meer info:

http://www.vilt.be/Ciolos_wil_groener_en_meer_billijk_landbouwbeleid

http://nyelenieurope.net/foodsovcap/

http://www.concordeurope.org/Page.php?ID=4&language=eng

Zie ook de reactie van Bioforum op het voorstel van GLB: Bioforum wordt warm noch koud van de voorgestelde GLB maatregelen

Zie ook de reactie van Natuurpunt: Een gemiste kans voor groene hervorming van het landbouwbeleid