We telden 60 deelnemers aan het Voedselteam congres van zondag 20 november 2011. Met een aanstekelijk enthousiasme debatteerden ze over heden en toekomst van hun organisatie in het Antwerpse Ecohuis. De diverse debatten en workshops werden als zeer interessant ervaren, en de Low Impact Man kreeg de zaal zowaar aan het zingen.

In haar inleiding schetste Hilde Delbecque de uitdagingen die aanleiding gaven tot de organisatie van dit congres. De ambities die we in het beleidsplan 2011-2015 opnamen vragen een bijkomende financiering. Welke aanpak en formules stellen onze leden en producenten voor ? Tevens op de debatagenda: het duidelijker onderscheid tussen het werk van Voedselteams als socio-culturele beweging enerzijds, en dat van logistieke coördinator anderzijds. Voor die laatste opdracht wordt nagedacht over een aparte structuur die annex werkt aan de bestaande vzw.

Drie stellingen waren het voorwerp van debat. Zij kwamen bovendrijven als gemeenschappelijk onderwerp tijdens de voorbereidende inspraakrondes in vier regionale bijeenkomsten.

Stelling 1: Voedselteams kan als onafhankelijke beweging geen sponsoring van private bedrijven aanvaarden. Deze stelling werd niet aanvaard, sponsoring kan in een welgekozen formule wel. Vraag is waar het geld voor zou dienen, er moet vooral transparantie zijn over de geldstromen. Indien duidelijke criteria en voorwaarden voor sponsoring uitgeklaard zijn, bestaat weinig gevaar op inbreuk van de onafhankelijkheid. Meerdere kleine sponsors zijn beter dan een enkele grote.

Stelling 2: vanaf 2012 introduceert Voedselteams een nieuw lidgeld systeem met solidaire bijdrage.

Mensen kunnen naargelang hun inkomen en draagkracht besluiten tot een hogere lidgeld bijdrage dan de huidige 10 €.

Het team Berchem opende de discussie met een principieel ja, maar een praktische nee: de voorgestelde minimale en maximale bijdragen als lidgeld zou zijn 10 € en 40 €: het plafond van 40 € is overbodig. Moet er een return zijn voor 'ereleden' die meer lidgeld bijdragen? Dat is vaak het geval in andere organisaties, de debatgroep op het congres was hier niet voor. Het systeem moet vooral eenvoudig zijn, de communicatie aangepast. Mensen zouden ook lid moeten kunnen zijn, zonder voorwaarde tot aansluiting bij een lokale groep. Een alternatieve piste is een (variabele) verhoging van de 3% - bijdrage door producenten, er was de vraag om dit idee op een later moment te bespreken.

Stelling 3: de communicatie van Voedselteams moet helemaal anders. Hier waren de deelnemers grotendeels akkoord, ons imago slaat nu teveel op groenten alleen, onze naam wordt in twijfel getrokken. De conclusie was dat alle betrokkenen in beeld moeten komen in de communicatie naar het externe publiek: boeren, producenten, leden, werknemers, bestuurders. Ook hier moet de keten korter worden. De band met de voedselproductie moet nog veel meer mee gedragen worden door de leden/verbruikers.
 

Pauze en ander decor

Na de break werd in drie groepen gefocust op evenveel maatschappelijke onderwerpen.

Stedelijke voedselstrategieën werden voorgesteld als aanpak voor het herlokaliseren van de herkomst van onze voeding. Een geïntegreerde en territoriale aanpak om lokale en regionale voeding te stimuleren, kan ingrijpen op het aanbod en op de vraag. Werden onder de loep genomen: de beschikbaarheid over landbouwgronden in en nabij steden, de ontwikkeling van regionale logistieke voedselsystemen met een bijzondere positie voor de Vlaamse centrumsteden (rastersteden), de fragmentaire invulling van criterium 6 van de Fair-Trade Gemeenten Campagne, de kansen op nieuwe beleidsaanpak naar aanleiding van de gemeenteraadsverkiezingen 2012 en het betrekken van samenleving, politiek en (landbouw-)bedrijven in transitietafels.

In concreto ontstond de idee om lokale voedselteams te inspireren met een typelijstje van mogelijke ingrepen voor lokale, regionale en stedelijke voedselstrategieën. Wordt vervolgd.

Het nieuwe Vlaamse plan voor de Korte Keten werd in een tweede groep voorgelegd met bijkomend de vraag: welke rol en opdracht heeft Voedselteams verder in de uitvoering van dit plan? Daarbij kwam de pioniersrol van de organisatie in beeld: Voedselteams moet altijd een tikje voor blijven op andere “grotere”spelers die geïnspireerd worden door de aanpak van onze niche formule. Het potentieel van Voedselteams kan beter benut worden door het systeem toegankelijker te maken voor nieuwe leden. Het verbeteren van de logistieke diensten is daarvan aan onderdeel. Meer en beter cijfermateriaal verzamelen zou producenten kunnen overtuigen voor een aanbod binnen de korte keten.

Het derde onderwerp werd ingeleid door Louis De Bruyn. Het betrof de boerenlandbouw (agro - ecologisch, familiaal, multifunctioneel, focus op nabije markt) die zich onderscheidt van de ondernemerslandbouw en de kapitalistische landbouw. Deze boerenlandbouw is hetgeen ons tot een duurzame omschakeling kan brengen. Het is interessant voor Voedselteams om voor dit type landbouw te kiezen en vooral in te zetten op de band met de verbruikers. Hoe kunnen die ondersteuning geven aan boerenproducenten, connectie hebben, tot co - productie komen? Nieuwe en directe manieren van communicatie door de boeren is een voorgestelde aanpak. Het debat ging verder over communicatie en de nood aan aangepast beleid en subsidie.

50km menu

Aan het eind werd de idee voor een komende campagne voorgesteld: het 50km menu. De inspiratie hiervoor komt van het Food Zone Diagram en het Amerikaanse 100 miles dieet en andere invalshoeken die zich richten op de herkomst -in afstand- van ons voedsel. Er werd een parallel gemaakt met campagnes die prestatiemetingen voorstellen die verband houden met energieverbruik en mobiliteitsgewoontes. De projectie van het bijhorende beeld bleef op dat moment haperen waardoor de visuele sterkte van het campagne idee maar half uit de verf kwam.

Voor de komieke noot zorgde de Low Impact Man met een stukje uit zijn eco - comedy, voor de gelegenheid omgedoopt tot de Kleine Eet Lokaal Show. Onder meer de komische gevolgen van de massale boomkap en de dwaze onderzoeken van de voedselindustrie passeerden het fileermes.

Toen Steven Vromman de ukelele bovenhaalde, slaagde hij er ook in de rest mee te krijgen in een mooie samenzang. Daarmee is zijn ambitie om even populair te worden als zijn zus Ilse, regiowerkster voor Voedselteams, weer kracht bijgezet.

Tijdens de staande lunch werd nog een tijd nagepraat. De reacties van de deelnemers waren erg positief: het congres werd als zeer interessant ervaren, voor sommigen gelukkig met een programma dat zich beperkte tot een halve dag, voor anderen had het meer mogen zijn.

Er dienden zich ook nieuwe medewerkers aan voor de vrijwilligers vacatures die werden verspreid tijdens het forum. De oproep hiervoor geldt ook voor leden die dit congres niet meemaakten, je leest ze in bijlage.

Vervolg

Dit web-verslag bevat niet alle ideeën. Zowel het congres als de voorafgaande regionale bijeenkomsten, leverden een schat op aan voorstellen en denkpistes. Zij worden opgenomen in de eigenlijke verslaggeving en gelden als belangrijke inspiratie voor de toekomst. De leden en producenten toonden zich betrokken, alles tesamen zijn 120 leden en producenten komen meedenken en beslissen over de toekomstige projecten van vzw Voedselteams. Het was mooi, nuttig en nodig. Dank aan allen.