Voedselteams is een vzw die bestaat uit lokale teams, boeren en producenten, vrijwilligers en betaalde medewerkers.
Onze structuur is gebaseerd op verschillende principes van democratische participatie.
Op lokaal niveau zijn er de teams die zich zelfstandig organiseren. Daarvoor maken ze een verdeling van de vrijwillige taken, duiden ze een contactpersoon aan en andere verantwoordelijken voor de financiën, de bestellingen, het depot ... Ze stellen hun eigen bestellijst samen op basis van een selectie van boeren en producenten uit hun regio en hun productenaanbod.
Op regionaal niveau zijn er de kernen die samengesteld zijn uit leden van de teams, producenten en medewerkers. Niet alle regio’s hebben actieve kernen, er wordt veelal samengekomen op initiatief van één van de betrokken partijen en omwille van een concrete aanleiding.
Nationaal (Vlaams) hebben we de Raad van Beheer en de Algemene Vergadering. Beiden zijn samengesteld uit vertegenwoordigers uit de regio’s, producenten en leden.
De dagelijkse werking wordt gewaarborgd door een samenwerking van de coördinator en de regioverantwoordelijken. Naast deze betaalde functies zijn er de bovenlokale vrijwilligers. Zij werken mee aan het bestelsysteem via internet, de redactie en het onderhoud van de website, in de administratie, bij het bemannen van standjes of andere publieksactiviteiten.
De vzw Voedselteams woont in Leuven. We streven geen commerciële doelen na, maar zijn eerder de link tussen de Voedselteams en de producenten.
De financiering gebeurt deels op eigen basis door de jaarlijkse lidgeldbijdrage van alle leden en de bijdrage van de producenten, zijnde 3% van hun omzet.
Daarnaast wordt dit werk mogelijk gemaakt door subsidies van het ministerie van Cultuur die de vzw subsidieert als socio - culturele beweging. Naar hen rapporteren we jaarlijks over ons werk op drie terreinen: sensibilisering, educatie en maatschappelijke activering.
Bewegen doen we samen: de voedselteamleden, de producenten en de vzw Voedselteams. Duurzame (bio)landbouw staat voorop, maar we hechten evenveel belang aan de teams als sociaal gebeuren.
In 2009 - 2010 hebben we, samen met leden en producenten, een heel proces doorlopen om te komen tot een nieuw beleidsplan voor de periode 2011 - 2015. We hebben toen ook onze missie herschreven en dit is het resultaat:
Wij zijn een beweging van actieve producenten en verbruikers die met elkaar samenwerken:
Wij ijveren voor de bevordering van een kleinschalige, duurzame land- en tuinbouw en voor het uitbouwen van locale economieën.
Wij staan voor de belangen van consument én producent: een duurzame voeding en een duurzaam, levensvatbaar bedrijf.
Wij willen een voortrekkersrol vervullen op het vlak van de korte keten en alternatieve bedrijfsvoering en deze toegankelijk en aantrekkelijk maken voor een breder publiek.
We staan voor een eerlijke landbouwpolitiek en willen onze visie uitdragen naar de overheid en het maatschappelijke middenveld.
| Bijlage | Grootte |
|---|---|
| visietekst.pdf | 72.39 KB |
Een voedselteam is een groep van mensen uit een zelfde buurt die gezamenlijk verse groenten, fruit, vlees, brood, zuivel, Wereldwinkelproducten … aankopen bij producenten uit de streek.
Iedereen kan lid worden nadat hij/zij een introductie kreeg in de principes en aanpak door een lokale verantwoordelijke. Als lid kan je wekelijks bestellen via de webwinkel, je haalt je bestellingen af in het depot in je buurt en betaalt de maandelijkse afrekening via een overschrijving bij de bank.
Lidmaatschap van de vzw kost 10€ per jaar, per gezin.
Als team bepaal je wat je koopt, bij wie je het koopt en welke criteria belangrijk zijn. Je komt minstens één keer per jaar samen om de werking te bespreken en bezoekt of ontvangt producenten die je team bevoorraden. Daarvoor werk je samen met de regioverantwoordelijke.
Voedselteams verschillen van elkaar, en ook de Vlaamse regio’s en provincies kennen aparte dynamieken. We streven wel naar een eenvormige teamadministratie.
Een team bestaat uit minstens een twaalftal huishoudens, liefst meer zodat de gereden kilometers voor de bevoorrading zoveel mogelijk renderen.
Het team organiseert zelf hun bestellijst, de betalingen, het depot (distributie van het voedsel), het overleg en de onderlinge afspraken.
Zij stellen daarvoor verantwoordelijken aan. Dat is geen must maar een aanrader. Doorgaans, maar niet altijd, worden de taken na enige tijd overgedragen aan andere leden en ontstaat er een beurtrolsysteem. Er zijn ook heel wat kleine taken te verrichten zoals de wekelijkse permanentie in het depot, de berichtgeving uit het team voor de website, het organiseren van een feestje of bezoek aan een producent, enzovoort. Uiteindelijk kunnen we allemaal wat doen, zo bewegen we samen.
Er is een verschil tussen de supermarkt als supergeoliede machine en een voedselteam. Via een team krijg je tal van kansen om de herkomst van je voedsel op een levende manier te kennen en ben je dus minder consument dan wel mens.
Er kan ook al eens iets mislopen met de bestelling of levering. Voedselteamers kankeren niet over deze onvolmaaktheden, maar proberen het systeem te verbeteren door erover te communiceren.
Leden van een voedselteam krijgen inzicht in het productieproces door het contact met de producenten. Dit contact gebeurt via mailberichten, briefjes in de groentenpaketten, wederzijdse bezoeken, nieuwtjes op de website. De leden krijgen via hun wachtwoord ook toegang tot de resultaten van een duurzaamheidsscreening van de producenten. Die screening gebeurt door de regioverantwoordelijken en peilt naar de toepassing van duurzame landbouwmethodes en de intenties om hier in de toekomst verder stappen in te zetten.
Door dit contact zien de leden hoe weinig vanzelfsprekend landbouw vandaag de dag is. Ze aanvaarden eventuele kleine onvolmaaktheden als een gevolg van klimatologische of andere omstandigheden.
Een Voedselteam doet inkopen op basis van de behoefte en de waardering voor de producenten en zijn product. Niemand is verplicht om wekelijks in te kopen, ook daar willen we niet aan meedoen. We vragen de leden wel om regelmatig af te nemen omdat de producenten hun verkoopsverwachtingen (en zaaiplannen) afstemmen op basis van het aantal leden.
Soms vraagt een producent aan een team om voor een minimum bedrag te kopen. Zonder een minimum omzet is het namelijk niet rendabel voor de producenten en worden er zinloze voedselkilometers gereden. Producenten organiseren zich vaak wel om het transport gezamenlijk te doen en op die manier het aantal voedselkilometers nog meer te beperken.
Je merkt het: bewust kiezen voor voedselteams vraagt een, zij het kleine, inspanning. De beloning is wel dat je gezonde voeding koopt die een steun betekent aan de kleinschalige landbouw uit je streek en die de boeren in het Zuiden de ruimte biedt om hun eigen landbouw te ontwikkelen.
We kiezen voor het groentepakket: veel gezond lekkers met soms verrassende namen en smaken, biologisch geteeld. Keuze uit een mini, klein of groot pakket.
We weten waar ons voedsel vandaan komt. We hebben een band met onze boeren.
We kiezen voor gezonde kwaliteit: geen pesticiden, hormonen en bewaarmiddelen op ons bord.
We kiezen voor het respecteren van plant en dier. We eten seizoensgebonden.
We weten wat we betalen: een eerlijke prijs, zonder de kost van veel verpakking of van de tussenhandel. Zonder verlies onderweg. We kiezen voor de lokale boeren en kopen producten uit eigen streek.
De boer stelt elke week een gevarieerd groentenpakket samen, gevuld met groenten die op dat moment beschikbaar zijn, dus vers van het veld en oogstrijp. De meeste groenten komen van 1 producent, af en toe wordt het pakket aangevuld met groenten die de boer bij aankoopt bij één van zijn collega’s bio-telers, bv. tomaten, champignons. Er wordt met pakketten gewerkt omdat dit eenvoudiger is, bestellingen per product zijn voor de meeste producenten niet haalbaar als men levert aan tien tot twintig teams. Dit is ook gemakkelijker te plannen op het bedrijf: de boer zorgt er dan voor dat hij voldoende verschillende soorten groenten inzaait om gevarieerde pakketten te maken. Er zijn echter wel producenten die ook een aanbod aan losse groenten hebben.
Regelmatig worden er ook recepten meegegeven, zeker bij de minder gekende groenten.
Bij Voedselteams ken je de producenten, je ontmoet hen op de jaarvergaderingen van het team en af en toe organiseert het voedselteam of de vzw een uitstap naar een producent.
Sommige producenten organiseren opendeurdagen.
Als voedselteamer kies je bewust voor gezonde, verse, kwaliteitsproducten, biologisch of duurzaam geproduceerd. Je weet wat je eet!
Voedselteams staat voor voedsel uit eigen streek en van het seizoen en dat is beter voor het milieu. Eten van het seizoen betekent dat er in regel met minder milieukosten kan geproduceerd worden: er is geen nood aan energieverslindende serres of bewaarmethodes. Het transport wordt beperkt, transport dat opnieuw veel energie vergt en milieuvervuiling veroorzaakt. Als het voedsel niet of minder lang moet getransporteerd worden, betekent het ook dat het minder behandeling vergt om te bewaren en er minder verpakking nodig is. Er wordt zoveel mogelijk gewerkt met retourverpakkingen.
Plant en dier krijgen de tijd om op een normaal tempo te groeien.
Lid worden van een lokaal team gebeurt in vijf stappen
Wil je zelf een team starten omdat er in je omgeving nog geen team bestaat of vanwege een andere reden, dat kan. Je neemt dan contact met de regioverantwoordelijke van je provincie voor een kennismaking.
Je zoekt een twaalftal (minimum) geïnteresseerde huishoudens die serieus overwegen om samen een team te starten. Je spreekt af met de regioverantwoordelijke voor de organisatie van een infovergadering. Daarbij komt aan bod: de beginselen van de vzw, de concrete werking van een team, de opstartprocedure, …
Bij blijvende of groeiende interesse wordt een tweede keer samen gezeten voor een startvergadering. Op deze bijeenkomst worden vastgelegd waar het depot zal komen, hoe en door wie de groepstaken worden opgenomen, en worden enkele formaliteiten vervuld. Ook worden er enkele producenten uitgenodigd om zich voor te stellen, meestal brengen ze enkele te proeven producten mee. De keuzes voor producenten worden bevestigd.
De bestellijst wordt samengesteld en gelinkt aan de gekozen producenten, de ledenlijst wordt ingevuld, de paswoorden ter beschikking gesteld, de startdatum wordt vastgelegd …
Het nieuwe team is geboren.
Klik op de versie om de video te bekijken (opent in nieuw venster).
Leden kunnen zich registreren om bepaalde documenten te downloaden. Volg deze link om u aan te melden. Bestaande gebruikers kunnen inloggen via deze link. OPGELET: je kan hier niet inloggen om te bestellen met de webwinkel. Daarvoor moet je op rode bol klikken die je aan de linkerkant van de openingspagina vind!
De vzw Voedselteams organiseert sinds 1996 lokale teams in Vlaanderen:
dit zijn groepen mensen uit een zelfde buurt die samen voedsel aankopen,
rechtstreeks bij lokale en regionale boeren en producenten.
Voedselteams zijn ontstaan uit de twijfel van heel wat consumenten over de kwaliteit van ons voedsel. Het rechtstreekse contact met voedselproducenten uit eigen streek herstelt dit vertrouwen. Bovendien willen de voedselteams de regionale economie bevorderen. Zo willen we een bijdrage leveren tot duurzame landbouw.
Elcker-ik, samen met Vredeseilanden als Derdewereldorganisatie en Wervel als organisatie voor rechtvaardige landbouw, baseerden zich op het Japanse model van de Seikatsu-club om te starten met voedselteams. Dit model bood immers een concreet handelingsalternatief waarin alle aspecten van duurzame ontwikkeling aan bod komen.
Een Voedselteam is: een groep mensen uit een zelfde buurt die samen groenten, fruit, zuivel en eventueel andere producten rechtstreeks bij lokale producenten aankopen.
Voorzichtig en met goede moed begonnen in 1996 een handjevol consumenten en een paar producenten in Vlaams Brabant aan dit nieuwe systeem. Inmiddels is Voedselteams uitgegroeid tot een beweging van een negentigtal teams en een zeventigtal producenten verspreid over heel Vlaanderen.
Gestimuleerd door het grote succes, werd in 2001 de uitdaging aangegaan om een zelfstandige organisatie te worden. In een democratische vzw-structuur bepalen producenten en consumenten nu samen hoe Voedselteams zich verder zal ontwikkelen.
Naast ecologische, economische en sociale doelstellingen heeft Voedselteams de ambitie om ook op politiek vlak druk uit te oefenen rond allerlei aspecten van voedselproductie.
Voedselteams heeft een vaste tewerkstelling van 3 VTE.
Uit de statuten van Voedselteams vzw in het Staatsblad van 21/06/2001:
Art. 3: de vereniging Voedselteams ijvert voor een duurzame en eerlijke voedselpolitiek door het bevorderen van kleinschalige, duurzame land- en tuinbouw en het stimuleren van een streekgebonden economie. Daartoe begeleidt en ondersteunt Voedselteams sociale netwerken van solidaire consumenten en producenten. De consumenten in deze lokale voedselteams engageren zich om producenten af te nemen bij boeren en producenten uit hun buurt die streven naar een duurzame productie.
Art. 4: de vereniging streeft deze doelstellingen na onafhankelijk van elke politieke partij en van elke vakbond, ze is niet gebonden aan een bepaalde filosofische of religieuze instelling of strekking.